Polska buduje gigafabrykę sztucznej inteligencji. Inwestycja warta około 5 miliardów złotych

Polska stawia coraz śmielsze kroki w świecie sztucznej inteligencji. Kraj przygotowuje się do budowy własnej gigafabryki AI, czyli ogromnej infrastruktury obliczeniowej, która ma umożliwić trenowanie i wdrażanie najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji. To jedna z największych tego typu inwestycji technologicznych w historii kraju.

Inwestycja warta miliardy

Skala przedsięwzięcia robi wrażenie. Całkowity koszt budowy gigafabryki szacowany jest na około 5 miliardów złotych. Z tej kwoty finansowanie publiczne w latach 2026 do 2029 ma wynieść blisko 2 miliardy złotych, co pokazuje, jak poważnie państwo traktuje rozwój tej strategicznej dziedziny gospodarki.

Ważnym źródłem wsparcia jest unijny fundusz InvestAI, którego budżet sięga 20 miliardów euro. Dzięki niemu Polska może liczyć na współfinansowanie projektu ze środków europejskich. Rząd zagwarantował ponadto ponad 400 milionów złotych, czyli około 135 milionów euro, na zakup mocy obliczeniowej w ciągu pięciu lat.

Trzydzieści tysięcy procesorów

Sercem gigafabryki będą zaawansowane układy graficzne, które odpowiadają za obliczenia niezbędne w sztucznej inteligencji. Polski projekt zakłada pozyskanie około 30 tysięcy takich procesorów. To właśnie one decydują dziś o tym, jak szybko i jak sprawnie można trenować nowoczesne modele sztucznej inteligencji.

Moc obliczeniowa stała się w ostatnich latach zasobem o strategicznym znaczeniu, porównywanym niekiedy do ropy naftowej w gospodarce cyfrowej. Kraje, które dysponują odpowiednią infrastrukturą, zyskują przewagę w wyścigu technologicznym, dlatego Polska nie chce pozostać w tyle za najbardziej rozwiniętymi państwami Europy.

Rozproszona sieć zamiast jednego budynku

Co ciekawe, polska gigafabryka nie będzie jednym wielkim budynkiem. Zamiast tego powstanie jako rozproszona sieć połączonych ze sobą centrów obliczeniowych. Taki model, wybrany po konsultacjach z ekspertami, ma zwiększyć efektywność energetyczną oraz podnieść poziom bezpieczeństwa całego systemu obliczeniowego.

Rozproszenie infrastruktury oznacza, że projekt obejmie kilka miast jednocześnie. Wśród głównych ośrodków wymienia się Poznań, Kraków, Wrocław, Warszawę oraz Gdańsk. Dzięki temu korzyści z inwestycji rozłożą się na różne regiony kraju, a nie skupią się wyłącznie w jednym miejscu na mapie Polski.

Polska nie zaczyna zresztą od zera. Kraj może opierać się na doświadczeniach mniejszych ośrodków, które już działają. Przykładem jest centrum Cyfronet ACC w Krakowie oraz projekt Piast-AI w Poznaniu. Te instytucje stanowią solidny fundament, na którym można budować znacznie większe i ambitniejsze przedsięwzięcie.

Współpraca w ramach Europy

Polska gigafabryka jest częścią szerszej europejskiej inicjatywy. W całej Europie ma powstać co najmniej siedem takich obiektów, a nad procesem zakupów czuwa europejska instytucja EuroHPC JU. Celem jest zbudowanie wspólnej, silnej infrastruktury sztucznej inteligencji na całym kontynencie europejskim.

W ramach projektu Polska i Unia Europejska mają dysponować po 17 procent mocy obliczeniowej, natomiast pozostałe dwie trzecie trafią do prywatnego konsorcjum, które będzie mogło sprzedawać je komercyjnie. Taki układ łączy interes publiczny z zaangażowaniem firm prywatnych oraz ich kapitału.

Inicjatywa zyskała także wymiar międzynarodowy dzięki współpracy z sąsiadami. Potwierdzono kooperację z rządem Czech oraz wsparcie ze strony Litwy, a rozmowy z kolejnymi krajami Unii wciąż trwają. Pokazuje to, że budowa infrastruktury AI staje się coraz częściej projektem ponadgranicznym.

Harmonogram i zastosowania

Za realizację i koordynację po polskiej stronie odpowiada Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji. Zgodnie z planami wdrażanie projektu ma przypaść na lata 2026 do 2029, podpisanie umowy przewidziano na początek 2027 roku, a pełne uruchomienie gigafabryki planowane jest na 2028 rok.

Docelowo gigafabryka ma wspierać trenowanie modeli dla instytucji publicznych i przedsiębiorstw państwowych w takich obszarach jak transport, energetyka, opieka zdrowotna oraz cyberbezpieczeństwo. Jeśli plany się powiodą, Polska dołączy do grona europejskich liderów sztucznej inteligencji i wzmocni swoją pozycję w cyfrowej gospodarce przyszłości.